Skinjot

Yeni cilt bakım ürünü nasıl denenir? Evde yama testi ve takip

Yazan Anıl Pekesen · Yayın:

Kısa cevap: Yeni ürünü önce küçük bir alanda dene. Amerikan Dermatoloji Akademisi'nin (AAD) önerisi şu: Ürünü kolun iç tarafında ya da dirsek içinde, bozuk para büyüklüğünde bir alana normal kullanım miktarında, 7–10 gün boyunca günde iki kez sür. Kızarıklık, kaşıntı ya da şişlik olmazsa ürünü kullanmaya başlayabilirsin.

Rutine her seferinde tek bir yeni ürün ekle ve başlangıç tarihini yaz. Böylece bir değişiklik olursa hangi ürünün sebep olduğunu ayırt edebilirsin.

Neden önce test etmeli?

Her ürün her cilde uymaz. Bir ürün tahrişe ya da alerjik tepkiye yol açabilir. Bunu yüzünün tamamında yaşamak yerine küçük ve görünmeyen bir alanda görmek daha iyidir. AAD, "parfümsüz" yazan ya da bitkisel içerikli ürünlerde bile koku ile ilişkili içerikler bulunabileceğini hatırlatır. Etiket tek başına bir güvence değildir.

Evde yama testi: adım adım

  1. Yer seç. Ürünün silinmeyeceği ya da yıkanmayacağı bir yer: kolun iç tarafı veya dirsek içi. Alan bozuk para büyüklüğünde olsun.
  2. Normal miktarda sür. Yüzüne süreceğin kalınlıkta ve miktarda. Daha az sürersen test gerçekçi olmaz.
  3. Günde iki kez, 7–10 gün. Her sabah ve akşam aynı alana tekrarla. Bazı tepkiler ilk günlerde değil birkaç gün sonra çıkar.
  4. Yıkanan ürünlerde süreyi kısalt. Temizleyici gibi durulanan bir ürünü test ediyorsan, AAD'ye göre cildinde 5 dakika ya da kullanım talimatındaki süre kadar beklet, sonra yıka.
  5. Her gün bak ve not al. Kızarıklık, kaşıntı, şişlik, yanma var mı? Tarihiyle birlikte kaydet.

Sonucu nasıl okumalı?

Ne gördün?Ne anlama gelebilir?Ne yapmalı?
Hiçbir değişiklik yokBu alanda bir tepki görülmediÜrünü kullanmaya başlayabilirsin; ilk haftalarda yüzünü takip etmeye devam et
Hafif, geçici kuruluk ya da batma (retinol, glikolik asit gibi içeriklerde)AAD'ye göre bu içerikler özellikle hassas ciltte tahriş yapabilir ve bu çoğu zaman geçicidirKullanım sıklığını ve tepkini kaydet; sürerse ya da artarsa dermatoloğuna danış
Kızarıklık, kaşıntı ya da şişlikÜrün sana uygun olmayabilirÜrünü nazikçe yıka ve bir daha kullanma

Tepki olursa AAD'nin önerisi şu: Ürünü hemen nazikçe yıka ve tekrar kullanma. Rahatlamak için soğuk kompres ya da vazelin kullanılabilir. Evde geçmeyen ya da şiddetli bir tepki olursa bir dermatoloğa başvur. Nefes darlığı, yüzde ya da dudaklarda şişme gibi ağır belirtilerde vakit kaybetmeden acil yardım al.

Testten sonra: ürünü rutine eklerken takip

Kolda tepki olmaması yüzünde de olmayacağı anlamına gelmez; yüz cildi daha hassas olabilir. Ürünü yüzüne geçirdikten sonra ilk haftalar da bir tür testtir.

  • Tek seferde tek yeni ürün. Aynı hafta yeni serum, yeni güneş kremi ve yeni temizleyiciye başlarsan, bir sorun çıktığında hangisinin sebep olduğunu bilemezsin. Yeni ürünler arasında en az birkaç hafta bırak.
  • Başlangıç tarihini yaz. "Geçen ay bir ara başlamıştım" yerine net bir tarih. Dermatoloğuna da en çok bu lazım olur.
  • Etkiyi görmek zaman alır. AAD'ye göre sivilce bakımında farkı görmek birkaç hafta ile birkaç ay sürebilir. Bir ürünü birkaç günde değerlendirme.
  • Bıraktığın ürünü de yaz. Neden bıraktığını tek cümleyle not et: "yanma yaptı", "fark görmedim", "bitti". Aylar sonra aynı ürünü tekrar denemeden önce işine yarar.

Skinjot'ta ürünlerini barkodla ya da etiket fotoğrafıyla ekleyebilirsin. Her ürünün başlangıç tarihi ve durumu (aktif, ara sıra, bırakıldı) tutulur. Günlük kayıtta "yeni ürün kullandım" işaretini koyup kısa bir tepki notu yazabilirsin. Sonra takvimde yeni ürünün başladığı günden itibaren cildinin nasıl değiştiğini görürsün.

Dermatoloğun yaptığı yama testi farklı mı?

Evet. Evde yaptığın deneme tek bir ürünü yoklar. Dermatoloğun yaptığı yama testi (patch test) ise bir tıbbi testtir ve bir döküntünün nedenini bulmaya yöneliktir. AAD'ye göre dermatolog olası alerjenleri genellikle sırtına küçük bantlarla yerleştirir. Bantlar 48 saat kalır, sonra çıkarılıp değerlendirilir. Gecikmiş tepkileri görmek için birkaç gün sonra bir kez daha bakılır. Tekrarlayan ya da nedeni bulunamayan tepkilerde bu test hakkında dermatoloğuna danışabilirsin.

Sık sorulan sorular

Yama testini yüzümde yapabilir miyim?

AAD'nin önerisi kolun iç tarafı ya da dirsek içi gibi ürünün silinmeyeceği bir yer. Kolda tepki görülmezse ürünü yüzüne geçir ve ilk haftalarda yüzünü yakından takip et.

"Hipoalerjenik" ya da "doğal" yazan ürünleri de test etmeli miyim?

Evet. Bu tür etiketler tepki olmayacağını garanti etmez. AAD, parfümsüz ya da bitkisel içerikli ürünlerde bile koku ile ilişkili içerikler bulunabileceğini hatırlatır.

Retinol ilk günlerde cildimi kurutuyor, bu bir tepki mi?

AAD'ye göre retinol ve glikolik asit gibi içerikler özellikle hassas ciltte tahrişe yol açabilir ve bu çoğu zaman geçicidir. Yine de kızarıklık, şişlik ya da artan kaşıntı varsa ürünü bırak ve dermatoloğuna danış. Kullanım sıklığını ve tepkini kaydetmek konuşmayı kolaylaştırır.

Test ne kadar sürmeli, 24 saat yeterli mi?

AAD'nin önerisi 7–10 gün boyunca günde iki kez. Bazı tepkiler hemen değil birkaç gün sonra ortaya çıktığı için tek günlük deneme yeterli olmayabilir.

Kaynaklar

Bu yazı genel bilgi içindir; tıbbi tavsiye, teşhis ya da tedavi yerine geçmez. Cildinle ilgili kararları dermatoloğunla ver.